Ετικέτα: ψυχολογία

 

Ο ΑΛΥΣΟΔΕΜΕΝΟΣ ΕΛΕΦΑΝΤΑΣ

 

«O αλυσοδεμένος ελέφαντας.»

Του Χόρχε Μπουκάι.

 

 

Μια αληθινή ιστορία με δίδαγμα
“Δεν μπορώ” του είπα. “Δεν μπορώ!”
 “Σίγουρα;” με ρώτησε αυτός.
 “Ναι. Πολύ θα ήθελα να να μπορούσα να σταθώ μπροστά της και να της πω τι νιώθω… Ξέρω, όμως, ότι δεν μπορώ!!!”
Ο Χόρχε κάθισε σαν το Βούδα πάνω σ΄ εκείνες τις φριχτές μπλε πολυθρόνες του γραφείου του.
 Χαμογέλασε, με κοίταξε στα στα μάτια και, χαμηλώνοντας τη φωνή όπως έκανε κάθε φορά που ήθελε να τον ακούσουν προσεκτικά, μου είπε:
 “Να σου πω μια ιστορία…” Και χωρίς να περιμένει να συμφωνήσω, ο Χόρχε άρχισε να αφηγείται:Όταν ήμουν μικρός μου άρεσε πολύ το τσίρκο, και στο τσίρκο μου άρεσαν πιο πολύ τα ζώα.
 Μου έκανε τρομερή εντύπωση ο ελέφαντας που, όπως έμαθα αργότερα, είναι το αγαπημένο ζώο όλων των παιδιών.
 Στην παράσταση, το θεόρατο ζώο έκανε επίδειξη του τεράστιου βάρους του, του όγκου και της δύναμής του…
Όμως, μετά την παράσταση και λίγο προτού επιστρέψει στη σκηνή, ο ελέφαντας στεκόταν δεμένος συνεχώς σ΄ ένα μικρό ξύλο μπηγμένο στο έδαφος.
 Μια αλυσίδα κρατούσε φυλακισμένα τα πόδια του.
 Ωστόσο, το ξύλο ήταν αληθινά μικροσκοπικό κι έμπαινε σε ελάχιστο βάθος μέσα στο έδαφος.
Μολονότι η αλυσίδα ήταν χοντρή και ισχυρή, μου φαινόταν ολοφάνερο ότι ένα ζώο που μπορούσε να ξεριζώνει δέντρα με τη δύναμη του, θα μπορούσε εύκολα να λυθεί και να φύγει.
 Το θεωρούσα αληθινό μυστήριο. Μα τι τον κρατάει;
Γιατί δεν το σκάει;
Όταν ήμουν πέντε ή έξι ετών πίστευα ακόμα στη σοφία των μεγάλων. Ρώτησα τότε κάποιον δάσκαλο ,τον πατέρα μου ή ένα θείο μου, για το μυστήριο του ελέφαντα
. Κάποιος μου εξήγησε ότι ο ελέφαντας είναι δαμασμένος.
 Έκανα τότε την προφανή ερώτηση: “Κι αφού είναι δαμασμένος, γιατί τον αλυσοδένουν;”Δε θυμάμαι να πήρα κάποια ικανοποιητική απάντηση.
 Με τον καιρό, ξέχασα το μυστήριο του ελέφαντα με το παλούκι, και το θυμόμουν μόνο όταν βρισκόμουν με κάποιους που είχαν αναρωτηθεί κάποτε πάνω στο ίδιο θέμαΠριν από μερικά χρόνια ανακάλυψα – ευτυχώς για μένα – ότι κάποιος είχε αρκετή σοφία ώστε ν΄ ανακαλύψει την απάντηση.
 Ο ελέφαντας του τσίρκου δεν το σκάει γιατί τον έδεναν σ΄ένα παρόμοιο παλούκι από τότε που ήταν πολύ, πολύ μικρός.
Έκλεισα τα μάτια και φανάστηκα τον νεογέννητο ανυπεράσπιστο ελέφαντα δεμένο στο παλούκι.
 Είμαι βέβαιος ότι τότε το ελεφαντάκι είχε σπρώξει, τραβήξει και ιδρώσει πασχίζοντας να λευτερωθεί.
 Μα, παρόλες τις προσπάθειές του, δεν τα είχε καταφέρει, γιατί το παλούκι ήταν πολύ γερό για τις δυνάμεις του.
Φαντάστηκα ότι θα κοιμόταν εξαντλημένο και την επόμενη μέρα θα προσπαθούσε ξανά, και τη μεθεπόμενη το ίδιο…
 …Ώσπου μια μέρα, μια φρικτή μέρα για την ιστορία του, το ζώο θα παραδεχόταν την αδυναμία του και θα υποτασσόταν στη μοίρα του.
Αυτός ο πανίσχυρος και θεόρατος ελέφαντας που βλέπουμε στο τσίρκο δεν το σκάει γιατί νομίζει ότι δεν μπορεί, ο δυστυχής.
 Η ανάμνηση της αδυναμίας που ένιωσε λίγο μετά τη γέννησή του είναι χαραγμένη στη μνήμη του.
 Και το χειρότερο είναι ότι ποτέ δεν αμφισβήτησε σοβαρά αυτή την ανάμνηση.
 Ποτέ μα ποτέ δεν ξαναπροσπάθησε να δοκιμάσει τις δυνάμεις του…
“Έτσι είναι, Ντεμιάν. Όλοι είμαστε λίγο – πολύ σαν τον τον ελέφαντα του τσίρκου.
 Περιδιαβαίνουμε τον κόσμο δεμένοι σε εκατοντάδες παλούκια που μας στερούν την ελευθερία.
 Ζούμε πιστεύοντας ότι “δεν μπορούμε” να κάνουμε ένα σωρό πράγματα , απλώς επειδή μια φορά, πριν από πολύ καιρό, όταν είμαστε μικροί, προσπαθήσαμε και και δεν τα καταφέραμε.
Πάθαμε τότε το ίδιο με τον ελέφαντα.
 Χαράξαμε στη μνήμη μας αυτό το μήνυμα:
 “Δεν μπορώ, δεν μπορώ και ποτέ δε θα μπορέσω.”
Ο Χόρχε έκανε μια μεγάλη παύση. Ύστερα πλησίασε, κάθησε στο πάτωμα μπροστά μου και συνέχισε:
 “Αυτό σου συμβαίνει, Ντέμι. Ζεις μέσα στα όρια της ανάμνησης ενός Ντεμιάν που δεν υπάρχει πια, εκείνου που δεν τα κατάφερε.
 Ο μοναδικός τρόπος να μάθεις εάν μπορείς, είναι να προσπαθήσεις πάλι με όλη σου την ψυχή…Με όλη σου την ψυχή!
Αφιερωμένο,
σε όλους όσοι παραμένουμε δεμένοι σε μικρά ή μεγάλα παλούκια και μη συναισθανόμενοι την τρομερή μας δύναμη, δειλιάζουμε και δεν κάνουμε ένα βήμα μπροστά…
EΠΙΛΕΛΕΙΑ ΒΙΚΤΩΡΙΑ ΑΣΚΑΡΙΔΟΥ

ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗ

ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗ

Η αυτοεκτίμηση είναι πόσο εκτιμώ τον εαυτό μου….
Η αυτοπεποίθηση είναι οι πεποίθηση που έχω για το ποιος είμαι και για το ποιος θα ήθελα να είμαι…
Η ερμηνεία που δίνει το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας του Γ. Μπαμπινιώτη είναι: το να εμπιστεύεται κανείς τον εαυτό του – η άνεση, η σιγουριά που εκπέμπουν οι κινήσεις αυτού που έχει αυτοπεποίθηση. Συνεπώς, συνηθίζουμε να μιλάμε για «έλλειψη αυτοπεποίθησης» όταν κάποιος δεν εμπιστεύεται τον εαυτό του. Αν τολμήσουμε τη σύνθεση πληροφοριών, βλέπουμε πιο κάτω, στο ίδιο λεξικό, την ερμηνεία της λέξης «πεποίθηση», το δεύτερο συνθετικό της λέξης «αυτο-πεποίθηση»: απόλυτη βεβαιότητα ότι αυτό που πιστεύει ή ισχυρίζεται κανείς, ισχύει πραγματικά (πείθω, πίστη).
 Η πεποίθηση για τον εαυτό δεν είναι τίποτα άλλο από το σύνολο των πεποιθήσεων (ιδέες, ισχυρισμοί) που έχει αποδώσει κάποιος στον εαυτό του και αντιλαμβάνεται ως πραγματικές. Μια πεποίθηση μπορεί να είναι αρνητική ή θετική, παρόλα αυτά παραμένει αληθινή για το άτομο που την πιστεύει. Επομένως, είναι αυθαίρετη η θετική έννοια της λέξης «αυτο-πεποίθηση».
 Ας τολμήσουμε όμως να σκεφτούμε για λίγο έξω από τα όρια. Οι πεποιθήσεις υπάρχουν όταν απουσιάζει η γνώση. Τις έχουμε ανάγκη – ενόσω δεν υπάρχει βιωματική γνώση – για να μας βοηθάνε να σκεφτόμαστε, να ξεχωρίζουμε και να επιλέγουμε σωστά. Το ξεχνάμε όμως αυτό (ότι είναι προσωρινές κατακτήσεις) και υποθέτουμε ότι οι πεποιθήσεις είναι δεδομένα, αλήθειες, που δεν αλλάζουν. Υποκαθιστούμε – συνειδητά και ασυνείδητα – τη γνώση με πεποίθηση, ενώ στην πραγματικότητα καμία σχέση δεν έχουν μεταξύ τους.
Οι πεποιθήσεις ουσιαστικά περιορίζουν και εμποδίζουν τη γνώση, καθώς παρουσιάζουν κάποια συγκεκριμένη θέαση που αποκλείει τη σύνθεση και την ολότητα. Αυτό-πεποίθηση έχουμε ΟΛΟΙ οι άνθρωποι και στηρίζεται στα πιστεύω του καθενός για τον εαυτό του, είτε αρνητικά, είτε θετικά. Όλοι εμπιστευόμαστε (εν-πίστη) δε αυτές τις ιδέες μας, με την έννοια ότι επενδύουμε σε αυτές (τις ισχυριζόμενες πραγματικότητες) τη δυναμικότητα του ψυχισμού μας. Έχουμε τη βεβαιότητα ότι αυτές οι πεποιθήσεις ισχύουν και μας ορίζουν, ανεξάρτητα αν μας αρέσουν ή όχι.
 Ακόμα και όταν προσπαθούμε να αλλάξουμε μια πεποίθηση που δεν μας αρέσει, την έχουμε αρχικά αναγνωρίσει ως πραγματική. Η αυτο-πεποίθηση είναι κάτι σαν την ταυτότητα, ο τρόπος με τον οποίο ορίζουμε τον εαυτό μας. Κάποιος μπορεί να πιστεύει ότι ο εαυτός του είναι χοντρός, άσχημος, δειλός, αναποφάσιστος, αναβλητικός κ.ο.κ. και αυτός είναι ο τρόπος που βλέπει και ορίζει τον εαυτό του και τους άλλους μέσα από τον εαυτό του. Κάποιος άλλος αντίστοιχα, μπορεί να πιστεύει ότι είναι όμορφος, αποφασιστικός, πνευματικός, σωστός κ.ο.κ. και αυτό αποτελεί τη δική του αλήθεια μέσα από την οποία αυτό-ορίζεται και ορίζει τους γύρω του. Οι περισσότεροι κινούμαστε κάπου ανάμεσα, συμπεριλαμβάνοντας κάποια αρνητικά και κάποια θετικά στοιχεία για τον εαυτό μας.
 Προφανώς, σε καμία περίπτωση δεν μιλάμε για έλλειψη αυτό-πεποίθησης αφού όλοι έχουμε κάποια συγκεκριμένη ιδέα για τον εαυτό μας. Πιο σωστή θα ήταν η έκφραση «θετική αυτοπεποίθηση» ή «αρνητική αυτοπεποίθηση». Δεν είναι μια απλή παράληψη λέξης αλλά μια εντελώς διαφορετική αντίληψη και κοσμοθεωρία. Επιπλέον, ο δυισμός που χαραχτηρίζει αυτή τη διάσταση δηλώνει ότι τα αντίθετα συνυπάρχουν αναλογικά σε κάθε περίπτωση: ο θάνατος συνυπάρχει με τη γέννηση, το φως ενυπάρχει στο σκοτάδι, το σωστό είναι η άλλη όψη του λάθους κ.λ.π. Η αντίληψη περιορίζεται από τη θέαση στην οποία επιλέγουμε να εστιαζόμαστε κάθε φορά. Η υποκειμενική εστίαση δεν αλλάζει την πραγματικότητα που είναι ουδέτερη, απλά περιορίζει τη δική μας θέαση.
Μέσα από το πρίσμα του δυισμού, όσο διευρυμένη και αν είναι η θέαση, παραμένει αντίληψη και όχι γνώση. Αν η αυτό-πεποίθηση είναι θετική, αγωνιούμε να τη διατηρήσουμε (γιατί μέσα μας συνυπάρχουν τα αντίθετα). Αν έχουμε αρνητική αυτο-πεποίθηση αγωνιούμε να την αλλάξουμε. Και οι δυο λειτουργίες, παραμένουν φοβικές, δύσκολες και πρόσκαιρες. Βασίζονται σε κινούμενα θεμέλια που κινδυνεύουν ν’ ανατραπούν ανά πάσα στιγμή.
 Το δεύτερο συνθετικό της λέξης «αυτο-πεποίθηση» είναι το «αυτό» – ο εαυτός, που αντιλαμβανόμαστε μέσα από τη μορφή, τις σκέψεις, τα αισθήματα, τα βιώματα, τις αντιδράσεις και τις αλληλεπιδράσεις του στον κόσμο. Είναι σαφώς προσωρινός, φθαρτός, μεταλλάσσεται, γεννιέται και πεθαίνει. Όσο και αν επιδιώκουμε την ασφάλεια, τη σταθερότητα, τη γνώση, τη γαλήνη, δεν είναι ικανός να μας τα προσφέρει. Όσο και αν τον εμπιστευόμαστε, κάποιες φορές αποτυγχάνει, κάνει λάθη, νοιώθει χαμένος και ευάλωτος. Όση θετική αυτο-πεποίθηση και αν αποκτήσουμε, κάποιες φορές μας εκπλήσσει, πανικοβάλλεται, θυμώνει, αισθάνεται ενοχές, μετανιώνει, αδικεί, αδιαφορεί.
 Τι εμπιστευόμαστε; Σε τι στηριζόμαστε; Μήπως ολόκληρος ο αγώνας του συστήματος για «απόκτηση θετικής αυτο-πεποίθησης» – εμπιστοσύνης στον εαυτό μας είναι ουσιαστικά άλλη μια ανάγκη ελέγχου, λόγω του πρωταρχικού φόβου που αισθάνεται το εγώ μπροστά στην αβεβαιότητα, το άγνωστο, την αλλαγή, το προσωρινό; Μήπως η προσπάθεια ελέγχου του εαυτού είναι η ύστατη προσπάθεια του ανθρώπου, μπροστά στην ανικανότητα να ελέγξει τη φύση, τη ζωή;
 Αυτό που δεν θα σου πει ποτέ αυτό το μέρος του εαυτού σου που αντιλαμβάνεσαι και έχεις ονομάσει «εγώ» είναι ότι δεν είναι παρά ένα πολύ μικρό, φτιαχτό μέρος (η κατώτερη διάνοια) του άπειρου, δημιουργικού νου (της ανώτερης διάνοιας) που δεν περιορίζεται στον προσωρινό εαυτό σου και τα εγκεφαλικά του κύτταρα. Γιατί τότε, αναγκαστικά, θα πρέπει να του αφαιρέσεις την παντοδυναμία που τόσο απλόχερα και πρόθυμα του έχεις χαρίσει, είτε προσπαθείς να τον αλλάξεις, είτε αγωνίζεσαι να διατηρήσεις τα κεκτημένα του. Σε κάθε περίπτωση, «ο νους που έχει δημιουργήσει το πρόβλημα, δεν μπορεί και να το λύσει» (Αϊνστάιν). Κάθε προσπάθεια μέσα στο μάτριξ του εγώ, είναι προσπάθεια πλάνης, ψευδαίσθησης και υποδούλωσης του πραγματικού Εαυτού. Η μόνη α-λήθεια και ελευθερία βρίσκεται στην εν-θύμηση, όχι στις πεποιθήσεις, είτε είναι θετικές είτε αρνητικές.

ΝΟΜΙΖΑΜΕ…ΔΕΝ ΞΕΡΑΜΕ

ΝΟΜΙΖΑΜΕ…ΔΕΝ ΞΕΡΑΜΕ

Νομίζαμε ότι θα παντρευτούμε και θα ζήσουμε ευτυχισμένοι για πάντα…
Δεν ξέραμε ότι οι σχέσεις χρειάζονται σκληρή δουλειά
Νομίζαμε ότι δεν ήταν καλό να ζητάμε ότι χρειαζόμαστε…
Δεν ξέραμε ότι κανείς δεν είναι μάντης του νου
Νομίζαμε ότι όλες οι ανάγκες μας θα συμπληρωνόντουσαν με το γάμο μας
Δεν ξέραμε ότι η πιο σπουδαία ανάγκη μας ήταν η γνώση του εαυτού μας
Νομίζαμε ότι το να ενωθούμε οι δύο μας θα μας ολοκλήρωνε..
Δεν ξέραμε ότι ήταν απαραίτητο να είμαστε ολόκληροι μόνοι μας
Νομίζαμε ότι ο άντρας θα είναι πάντα ο δυνατός που θα φροντίζει…
Δεν ξέραμε ότι ο καθένας χρειάζεται να φροντίζει τον εαυτό του
Νομίζαμε ότι ήταν απιστία να ωριμάσουμε σαν άτομα
Δεν ξέραμε ότι το υπερβολικό πλησίασμα μπορεί να γίνει αποπνικτικό
Νομίζαμε ότι όταν ο ένας ωρίμαζε και έβρισκε τον εαυτό του θα ήταν απειλή για τον άλλον
Δεν ξέραμε ότι αν είμαστε ολόκληροι , δεν θα αισθανόμαστε απειλημένοι
Νομίζαμε ότι τα χρήματα θα μας έκαναν ασφαλείς…
Δεν ξέραμε ότι ασφάλεια σημαίνει ότι θα τα καταφέρω με ή χωρίς χρήματα
Νομίζαμε ότι αυτοί που θα πηγαίναμε και θα ζητούσαμε βοήθεια ήμασταν οι αδύνατοι
Δεν ξέραμε ότι θέλει δύναμη η αδυναμία
Νομίζαμε ότι ο άλλος δεν προσέφερε…
Δεν ξέραμε ότι δεν μπορούσαμε να δεχθούμε την προσφορά
Εκείνος νόμιζε ότι είμαι ευτυχισμένη, δεν ήξερε πόσο φοβισμένη ήμουν
Εγώ νόμιζα ότι ήταν ευτυχισμένος, δεν ήξερα πόσο φοβισμένος ήταν
Δεν ξέραμε…απλά δεν ξέραμε…υπάρχουν και άλλα τόσα που δεν ξέρουμε…

Η ΠΟΝΤΙΚΟΠΑΓΙΔΑ ΚΑΙ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΗΣ

 

        Η ποντικοπαγίδα και το μήνυμά της

Ένα ποντικάκι κάποτε, παρατηρούσε από την τρυπούλα του τον αγρότη και τη γυναίκα του που ξεδίπλωναν ένα πακέτο. Τι λιχουδιά άραγε έκρυβε εκείνο το πακέτο; Αναρωτήθηκε.
 Όταν οι δύο αγρότες άνοιξαν το πακέτο, δεν φαντάζεστε πόσο μεγάλο ήταν το σοκ που έπαθε όταν διαπίστωσε πως επρόκειτο για μια ποντικοπαγίδα! Τρέχει γρήγορα λοιπόν στον αχυρώνα για να ανακοινώσει το φοβερό νέο!: -Μια ποντικοπαγίδα μέσα στο σπίτι! Μια ποντικοπαγίδα μέσα στο σπίτι! Η κότα κακάρισε, έξυσε την πλάτη της και σηκώνοντας το λαιμό της είπε: “Κυρ Ποντικέ μου, καταλαβαίνω πως αυτό αποτελεί πρόβλημα για σας. Αλλά δεν βλέπω να έχει καμιά επίπτωση σε μένα! Δε με ενοχλεί καθόλου εμένα η ποντικοπαγίδα στο σπίτι!”
 Το ποντικάκι γύρισε τότε στο γουρούνι και του φώναξε: “Έχει μια ποντικοπαγίδα στο σπίτι! Έχει μια ποντικοπαγίδα στο σπίτι!” Το γουρούνι έδειξε συμπόνια αλλά απάντησε: “Λυπάμαι πολύ κυρ ποντικέ μου αλλά δεν μπορώ να κάνω τίποτα άλλο από το να προσευχηθώ. Να είστε σίγουρος δε, ότι θα το κάνω. Θα προσευχηθώ.” Τότε το ποντίκι στράφηκε προς την αγελάδα και της φώναξε κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου: “Έχει μια ποντικοπαγίδα στο σπίτι! Έχει μια ποντικοπαγίδα στο σπίτι!” Και η αγελάδα απάντησε: “Κοιτάξτε, κύριε ποντικέ μου, πολύ λυπάμαι για τον κίνδυνο που διατρέχετε, αλλά εμένα η ποντικοπαγίδα το μόνο που μπορεί να μου κάνει, είναι μια διπλωμάτισσα στην κοιλιά μου!
 Έτσι, ο καλός μας ποντικούλης, έφυγε με κατεβασμένο το κεφάλι, περίλυπος και απογοητευμένος γιατί θα έπρεπε μόνος του να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο της ποντικοπαγίδας!
 Την επόμενη νύχτα, ένας παράξενος θόρυβος, κάτι σαν το θόρυβο που κάνει η ποντικοπαγίδα όταν κλείνει, ξύπνησε τη γυναίκα του αγρότη που έτρεξε να δει τι συνέβη αλλά μέσα στη νύχτα, δεν πρόσεξε πως την παγίδα πιάστηκε από την ουρά ένα φίδι …. Φοβισμένο το φίδι δάγκωσε τη γυναίκα.
 Ο άντρας της έτρεξε γρήγορα και την πήγε στο νοσοκομείο. Αλίμονο όμως, την έφερε στο σπίτι με ένα πολύ υψηλό πυρετό. Ο γιατρός τον συμβούλεψε να της κάνει ζεστές σουπίτσες κι έτσι ο αγρότης έσφαξε αφού όλοι ξέρουμε πως στον πυρετό δίνουμε κοτόσουπες!
 Αλλά η αρρώστεια της γυναίκας πήγαινε από το κακό στο χειρότερο και όλοι οι γείτονες ερχόταν στη φάρμα να βοηθήσουν. Ο καθένας με τη σειρά του καθόταν στο προσκεφάλι της γυναίκας 24 ώρες το 24ωρο. Για να τους ταῒσει όλους αυτούς ο αγρότης αναγκάστηκε να σφάξει το γουρούνι !
Τελικά όμως η γυναίκα δε τη γλύτωσε! Πέθανε! Στη κηδεία της ήρθε πάρα πολύς κόσμος γιατί ήταν πολύ καλή γυναίκα και την αγαπούσαν όλοι. Για να φιλοξενήσει όλον αυτόν τον κόσμο ο αγρότης αναγκάστηκε να σφάξει την αγελάδα του….. Ο κυρ Ποντικός μας, έβλεπε όλο αυτό το πήγαιν’ έλα από την τρυπούλα του με πάρα πολύ μεγάλη θλίψη……
 Γι’ αυτό και σεις, την επόμενη φορά που κάποιος σας πει ότι έχει ένα μικρό πρόβλημα- μεγάλο γι αυτόν- και που ίσως εσάς δε σας πολυαφορά, θυμηθείτε πως όταν κάποιος από το περιβάλλον μας κινδυνεύει, βρισκόμαστε και μεις σε μεγάλο κίνδυνο!
 Μάθετε λοιπόν, πως κάθε τι που σας αφορά, αφορά εξίσου και μένα, ΦΙΛΟΙ ΜΟΥ!

Ανώνυμη διδακτική ιστορία — διασκευή

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΝΑΡΚΙΣΣΟΥ ΑΠΟ ΑΛΛΗ ΠΛΕΥΡΑ…

 

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΝΑΡΚΙΣΣΟΥ ΑΠΟ ΑΛΛΗ ΠΛΕΥΡΑ…

 

Όλοι γνωρίζουμε τον μύθο του Νάρκισσου, του πανέμορφου νέου που περνούσε τις ημέρες του σκυμμένος επάνω από τα νερά μιας λίμνης, θαυμάζοντας την εικόνα του.

Λέγεται πως γοητεύτηκε τόσο πολύ από το είδωλό του, ώστε έπαψε να ενδιαφέρεται για οτιδήποτε υπήρχε γύρω του. Μια μέρα πλησίασε περισσότερο, έχασε την ισορροπία του και χάθηκε μέσα στα νερά. Στο σημείο όπου άφησε την τελευταία του πνοή φύτρωσε ένα λευκό λουλούδι, που από τότε φέρει το όνομά του.

Υπάρχει όμως και μια διαφορετική εκδοχή της ιστορίας.

Όταν ο Νάρκισσος πέθανε, οι Ορειάδες, οι νύμφες των βουνών, κατέβηκαν στη λίμνη. Τη βρήκαν πλημμυρισμένη από δάκρυα.

«Γιατί θρηνείς;» τη ρώτησαν.

«Γιατί έχασα τον Νάρκισσο», αποκρίθηκε η λίμνη.

Οι νύμφες δεν παραξενεύτηκαν.

«Είναι φυσικό να πονάς. Εμείς τον βλέπαμε να περνά μέσα από τα βουνά και τα δάση, όμως εσύ είχες την τύχη να τον αντικρίζεις από κοντά κάθε μέρα. Εσύ γνώριζες καλύτερα απ’ όλους την ομορφιά του».

Η λίμνη αναδεύτηκε απαλά.

«Ήταν λοιπόν τόσο όμορφος;» ρώτησε.

Οι Ορειάδες την κοίταξαν με απορία.

«Ποια θα μπορούσε να το γνωρίζει καλύτερα από εσένα; Κάθε μέρα έσκυβε επάνω από τα νερά σου».

Η λίμνη σώπασε για λίγο. Ύστερα είπε:

«Δεν πρόσεξα ποτέ αν ήταν όμορφος. Κάθε φορά που έσκυβε κοντά μου και κοιτούσε μέσα στα νερά μου, εγώ κοιτούσα βαθιά στα μάτια του. Και μέσα σε αυτά έβλεπα να καθρεφτίζεται η δική μου ομορφιά».

Ίσως, τελικά, να μη θαυμάζουμε πάντοτε τον άλλον για αυτό που είναι. Ίσως κάποιες φορές να τον αγαπούμε για την εικόνα του εαυτού μας που μας επιτρέπει να βλέπουμε μέσα στο βλέμμα του.

Και ίσως η πιο δύσκολη ερώτηση να μην είναι μόνο «ποιον αγαπώ;», αλλά και:

«Τι αγαπώ από εμένα όταν καθρεφτίζομαι στα μάτια του;»

Ελεύθερη απόδοση από το πεζό ποίημα «The Disciple» του Όσκαρ Ουάιλντ.

Paulo Coelh

 

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΑΛΙΛ ΓΚΙΜΠΡΑΝ

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΑΛΙΛ ΓΚΙΜΠΡΑΝ

Λίγος ήταν ο χρόνος που έζησα κοντά σας και ακόμη λιγότερα τα λόγια που πρόλαβα να σας πω.

Αν όμως η φωνή μου κάποτε ξεθωριάσει μέσα σας και η αγάπη μου πάψει να κατοικεί στη μνήμη σας, θα επιστρέψω. Θα έρθω με καρδιά πιο ώριμη και με χείλη περισσότερο πρόθυμα να υπηρετήσουν το πνεύμα.

Θα επιστρέψω μαζί με την παλίρροια και θα ζητήσω ξανά να με καταλάβετε. Κι αν μέσα στα λόγια μου υπήρχε κάποια αλήθεια, εκείνη θα ξαναβρεί τον δρόμο της προς εσάς· με καθαρότερη φωνή και με λέξεις που θα πλησιάζουν περισσότερο τη σκέψη σας.

Φεύγω, μα δεν πορεύομαι προς το κενό. Κι αν η σημερινή ημέρα δεν μπόρεσε να ολοκληρώσει όσα χρειάζεστε εσείς και όσα επιθυμούσε να σας προσφέρει η αγάπη μου, ας γίνει τουλάχιστον η υπόσχεση μιας άλλης συνάντησης.

Οι ανάγκες του ανθρώπου μεταβάλλονται, όμως η αγάπη του παραμένει. Παραμένει και η βαθιά του επιθυμία να προσφέρει μέσα από αυτήν.

Να γνωρίζετε, λοιπόν, ότι θα επιστρέψω από μια ακόμη βαθύτερη σιωπή.

Τις ήσυχες ώρες της νύχτας περπάτησα στους δρόμους σας. Το πνεύμα μου στάθηκε στα κατώφλια των σπιτιών σας και μπήκε αθόρυβα στα δωμάτιά σας.

Άκουσα τους χτύπους της καρδιάς σας μέσα στη δική μου καρδιά και ένιωσα την αναπνοή σας να αγγίζει το πρόσωπό μου. Έτσι σας γνώρισα.

Γνώρισα τη χαρά και τη θλίψη σας. Και όταν κοιμόσασταν, τα όνειρά σας περνούσαν μέσα από τα δικά μου όνειρα.

Κι όμως, μέσα σας συνάντησα κάτι γλυκύτερο από το γέλιο και βαθύτερο από κάθε λαχτάρα.

Σας έχουν πει πως ο άνθρωπος, όπως μια αλυσίδα, είναι τόσο αδύναμος όσο ο πιο εύθραυστος κρίκος του. Μα αυτή είναι μονάχα η μισή αλήθεια.

Γιατί ο άνθρωπος είναι συγχρόνως τόσο δυνατός όσο και ο ισχυρότερος κρίκος του.

Το να μετρά κανείς ολόκληρη την ύπαρξή σας από τη μικρότερη πράξη σας είναι σαν να προσπαθεί να υπολογίσει τη δύναμη του ωκεανού κοιτάζοντας τον αφρό που σβήνει στην ακτή.

Και το να σας ορίζει από τις αποτυχίες σας είναι σαν να κατηγορεί τις εποχές επειδή καμιά τους δεν διαρκεί για πάντα.

Είστε σαν τον ωκεανό. Τα πλοία μπορεί να περιμένουν ακίνητα στο λιμάνι την επιστροφή της παλίρροιας, όμως ούτε εσείς ούτε η θάλασσα μπορείτε να διατάξετε τα κύματα να φτάσουν νωρίτερα.

Είστε και σαν τις εποχές.

Ακόμη κι όταν, μέσα στον χειμώνα σας, πιστεύετε πως η άνοιξη δεν θα επιστρέψει, εκείνη αναπαύεται σιωπηλά μέσα σας. Περιμένει, χαμογελώντας στον ύπνο της, χωρίς να πληγώνεται από την αμφιβολία σας.

Θα έρθει η ημέρα που θα διακρίνετε τον κρυμμένο σκοπό των πραγμάτων. Και τότε θα μπορείτε να ευλογείτε το σκοτάδι, όπως ευλογείτε το φως, επειδή θα γνωρίζετε πως και τα δύο υπηρέτησαν τη διαδρομή σας.

Με τις λέξεις μου δεν σας αποκάλυψα κάτι που δεν γνωρίζατε. Έδωσα μονάχα φωνή σε όσα υπήρχαν ήδη σιωπηλά μέσα στη σκέψη σας.

Άλλοι σοφοί ήρθαν σε εσάς για να σας προσφέρουν από τη σοφία τους. Εγώ ήρθα για να διδαχθώ από τη δική σας.

Και μέσα σας ανακάλυψα κάτι μεγαλύτερο από τη σοφία: εκείνη τη ζωντανή φλόγα που κατοικεί στον άνθρωπο και μεγαλώνει αδιάκοπα από την ίδια της τη δύναμη.

Σας αποχαιρετώ.

Η ημέρα έφτασε στο τέλος της και κλείνει τώρα τα φτερά της γύρω μας, όπως το νούφαρο κλείνει τα πέταλά του επάνω στο μυστικό της επόμενης αυγής.

Ό,τι μας προσφέρθηκε σήμερα θα το κρατήσουμε. Κι αν δεν ήταν αρκετό, θα συναντηθούμε ξανά και μαζί θα απλώσουμε τα χέρια μας προς εκείνον που προσφέρει.

Μοιάζει σαν να ήταν μόλις χθες όταν ανταμώσαμε. Εσείς τραγουδήσατε μέσα στη μοναξιά μου κι εγώ, με τους ήχους του τραγουδιού σας, ύψωσα έναν πύργο στον ουρανό.

Τώρα οι δρόμοι μας χωρίζουν.

Αν όμως συναντηθούμε ξανά, θα μιλήσουμε πάλι. Εσείς θα μου τραγουδήσετε ένα βαθύτερο τραγούδι κι εγώ θα υψώσω μαζί σας έναν ακόμη πύργο στον ουρανό.

Χαλίλ Γκιμπράν, «Ο Αποχαιρετισμός», από το έργο Ο Προφήτης.
Ελεύθερη απόδοση από το αγγλικό πρωτότυπο.

ΕΝΑ ΔΕΛΦΙΝΙ ΟΝΕΙΡΕΥΕΤΑΙ

 

ENA ΔΕΛΦΙΝΙ ΟΝΕΙΡΕΥΕΤΑΙ
 
 
 
 

Ο Ντάνιελ ήταν ένα δελφίνι που ήθελε να αφήσει την σιγουριά του κοπαδιού του και να ακολουθήσει τα όνειρά του…
Καθώς προσπαθούσε να πάρει μια απόφαση άκουσε την θάλασσα να του λέει:
Έρχεται κάποια στιγμή στη ζωή.
Που δε μας μένει άλλο,
Παρά να διαλέξουμε το δρόμο μας.
Κάποια στιγμή, που πρέπει
Να ζωντανέψουμε τα όνειρά μας ,
Και να υπερασπιστούμε αυτό που πιστεύουμε…

Τότε ρώτησε ο Ντάνιελ την θάλασσα που θα βρει το πιο τέλειο κύμα για να παίξει μαζί του…αυτό ήταν το όνειρό του…
Η θάλασσα του είπε:
Στην πιο βαθιά απελπισία έχεις την ευκαιρία
Να βρεις τον αληθινό σου εαυτό.
Όπως τα όνειρα ζωντανεύουν τη στιγμή που το περιμένεις λιγότερο,
έτσι θα γίνει και με τις απορίες που δεν μπορείς να λύσεις.
Άφησε το ένστικτό σου να χαράξει ένα μονοπάτι σοφίας
Και την ελπίδα ν αποδιώξει τους φόβους σου…

Ο Ντάνιελ προσπαθούσε να μάθει να μπαίνει όλο και σε πιο μεγάλα κύματα στην περιοχή του και όταν κάποιο φορά είχε αποτύχει , ή θάλασσα του είπε:
Οι περισσότεροι από μας δεν έχουν μάθει να ξεπερνούν τις αποτυχίες τους
Γι αυτό και δεν καταφέρνουμε να φτάσουμε στον προορισμό μας.
Είναι εύκολο να υπερασπίζεσαι κάτι όταν δεν διακινδυνεύεις τίποτα…

…όταν σκεφτόταν πότε πια είναι η ώρα για το μεγάλο άλμα στην ζωή του ή θάλασσα ήταν πάλι εκεί για να του πει:
Έρχεται κάποια στιγμή στη ζωή, που δε μας μένει άλλο, παρά να διαλέξουμε το δρόμο μας…
Έτσι κατάλαβε ότι έπρεπε πια να φύγει, αφήνοντας πίσω ότι αγαπάει…δελφίνια που μεγάλωσαν μαζί και τους αγαπούσε…

Ίσως αγάπη σημαίνει να μάθουμε να αφήσουμε κάποιον να φύγει,
Να ξέρουμε πότε να λέμε αντίο.
Να μην επιτρέπουμε τα αισθήματά μας να εμποδίζουν αυτό.
Που τελικά, ίσως είναι καλύτερο γι αυτούς που αγαπάμε

Ελεύθερη διασκευή, εμπνευσμένη από το βιβλίο «Ένα δελφίνι ονειρεύεται» του Sergio Bambarén

ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΠΑΙΔΙ ΜΕΣΑ ΜΟΥ

 

ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΠΑΙΔΙ ΜΕΣΑ ΜΟΥ

Πίσω από τις σκέψεις μου, βαθιά μες στο μυαλό μου,
βρήκα ένα ξεχασμένο κομμάτι του εαυτού μου.
Ήταν παιδί μικρό, θλιμμένο, φοβισμένο,
και με κοιτούσε σιωπηλά, ακόμη θυμωμένο.
Κάθισα δίπλα του, του κράτησα το χέρι,
και του ψιθύρισα: «Κανείς δεν θα σε παίρνει».

Ξέρω, δεν ήθελες να βρίσκεσαι εδώ πέρα,
μέσα στη θύελλα, στη μπόρα και στον αέρα.
Ξέρω πως κρύφτηκες για να μη σε πονέσουν
κι έκλεισες την καρδιά, για να μη σε προδώσουν.
Δεν έφταιγες εσύ για όσα ένιωθαν οι άλλοι·
ήσουν μικρό παιδί — κι εκείνοι ήταν μεγάλοι.

Ξέρω πως κρύφτηκες και μέσα σου πονούσες,
ήθελες να φύγεις, μα ούτε να παίξεις τολμούσες.
Δεν φταις· μη ντρέπεσαι και μη φοβάσαι άλλο.
Τώρα σε βλέπω καθαρά και σε καταλαβαίνω.
Μείνε, χαλάρωσε, κοιμήσου στην αγκαλιά μου·
τώρα μεγάλωσα και θα ’μαι εδώ, κοντά σου.

Πάμε να παίξουμε, τον φόβο να ξεχάσουμε,
μέσα στη λάσπη σαν παιδιά να ξαναφτάσουμε.
Πάμε να διαλέξεις τα παιχνίδια που σου αρέσουν·
κανείς δεν περιμένει πια τα λάθη σου να ελέγξει.
Κανείς δεν θα σε μαλώσει ή θα σε ταπεινώσει·
το χέρι που σε κράτησε δεν θα σε παραδώσει.

Κράτησε το χέρι μου και μη με φοβηθείς.
Τώρα που σε συνάντησα, δεν θα ξαναχαθείς.
Υπάρχουν κι άλλα παιδιά που θέλουν να σε γνωρίσουν
κι άνθρωποι αγαπημένοι που θα σε καλωσορίσουν.
Έλα λοιπόν στο φως και κάνε τα βήματά σου·
τώρα μπορώ να στέκομαι εγώ κοντά στα τραύματά σου.

Ελεύθερη διασκευή ποιήματος αγνώστου δημιουργού

AKOΥ TO ΣΩΜΑ-ΜΙΛΑΕΙ Η ΨΥΧΗ

ΑΚΟΥ ΤΟ ΣΩΜΑ — ΜΙΛΑΕΙ Η ΨΥΧΗ

Κάποιες φορές, ένα ξένο σώμα, ένας μικροοργανισμός ή ένας τραυματισμός εισχωρεί στο εσωτερικό ενός στρειδιού και διαταράσσει την ισορροπία του. Όταν δεν μπορεί να απομακρύνει αυτό που το ερεθίζει, το στρείδι ενεργοποιεί έναν προστατευτικό μηχανισμό: αρχίζει να το καλύπτει με αλλεπάλληλα στρώματα μάργαρου — της ουσίας από την οποία σχηματίζεται το μαργαριτάρι.

Έτσι, σταδιακά, κάτι που αρχικά υπήρξε ερέθισμα μεταμορφώνεται σε μαργαριτάρι. Ίσως γι’ αυτό το μαργαριτάρι παρομοιάζεται συχνά με δάκρυ: η ομορφιά του γεννιέται γύρω από κάτι που κάποτε διατάραξε την ισορροπία.

Η εικόνα αυτή μπορεί να λειτουργήσει ως μια όμορφη μεταφορά και για τον άνθρωπο. Όταν κάτι μας πληγώνει ή μας υπερβαίνει, ο οργανισμός μας προσπαθεί να μας προστατεύσει. Αναπτύσσει άμυνες, προσαρμογές και τρόπους επιβίωσης. Κάποτε αυτοί οι τρόποι μάς έσωσαν. Αργότερα, όμως, μπορεί να περιορίζουν την κίνησή μας, τις σχέσεις μας ή την επαφή με τον εαυτό μας.

Το σώμα συμμετέχει σε όσα ζούμε. Ο πόνος στη μέση, στον αυχένα ή σε κάποιο άλλο σημείο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι «κρύβει» ένα συγκεκριμένο συναίσθημα ούτε ότι έχει αποκλειστικά ψυχολογική αιτία. Ο πόνος είναι πραγματικός και σύνθετος. Μπορεί να επηρεάζεται ταυτόχρονα από βιολογικούς παράγοντες, τραυματισμούς, στάση και καταπόνηση, ύπνο, στρες, φόβο, προηγούμενες εμπειρίες και τις συνθήκες της ζωής μας.

Γι’ αυτό δεν χρειάζεται να διαλέξουμε ανάμεσα στο σώμα και στην ψυχή. Χρειάζεται να ακούσουμε και τα δύο — χωρίς βιαστικές ερμηνείες και χωρίς να αγνοήσουμε την απαραίτητη ιατρική διερεύνηση.

Μπορούμε να αναρωτηθούμε:

Τι συνέβαινε στη ζωή μου όταν εμφανίστηκε ο πόνος;
Πότε δυναμώνει και πότε υποχωρεί;
Πώς κοιμάμαι, κινούμαι και φροντίζω το σώμα μου;
Ποια ένταση κουβαλώ χωρίς να της δίνω χώρο;
Τι χρειάζομαι σήμερα, σωματικά και συναισθηματικά;

Το σώμα δεν είναι εχθρός ούτε γρίφος που πρέπει οπωσδήποτε να αποκρυπτογραφήσουμε. Είναι ο τόπος όπου αποτυπώνεται ολόκληρη η εμπειρία μας. Και μερικές φορές, το πρώτο θεραπευτικό βήμα δεν είναι να απαιτήσουμε να σταματήσει να πονά — αλλά να σταθούμε κοντά του και να ακούσουμε τι χρειάζεται.

Το παράδειγμα του στρειδιού και του μαργαριταριού είναι εμπνευσμένο από το βιβλίο της Δόμνας Βεντουράτου, Εισαγωγή στην Ψυχοτραυματολογία και στην Τραυματοθεραπεία: Η μέθοδος EMDR

TO ΔΩΡΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

 

ΤΟ ΔΩΡΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

Ερχόμαστε στον κόσμο και η ζωή μάς παραδίδεται σαν ένα μεγάλο, μυστηριώδες δώρο. Ένα κουτί δεμένο με κορδέλες, που κανείς δεν μας εξηγεί τι περιέχει.

Κάποιοι φοβούνται ακόμη και να λύσουν τον κόμπο. Άλλοι ανοίγουν το κουτί περιμένοντας να βρουν μέσα μόνο χαρά, ομορφιά και θαύματα. Κι όταν συναντούν τον πόνο, τη μοναξιά, την αβεβαιότητα και την απώλεια, νιώθουν πως κάποιος έκανε λάθος στο περιεχόμενο.

Όμως η ζωή δεν μας προσφέρεται σε επιλεγμένα κομμάτια. Έρχεται ολόκληρη.

Μέσα στο κουτί υπάρχει ένα μικρό πακέτο που λέγεται πόνος. Δεν το διάλεξα, αλλά είναι δικό μου. Μπορώ να το αφήσω κλειστό, να προσποιηθώ ότι δεν υπάρχει ή να το πλησιάσω και να γνωρίσω τι περιέχει.

Υπάρχει κι ένα άλλο που λέγεται μοναξιά. Αν το ανοίξω και αντέξω να καθίσω λίγο κοντά της, τότε ίσως μπορέσω να αναγνωρίσω κάτι από τη μοναξιά του άλλου. Δεν θα μπορώ να την εξαφανίσω· θα μπορώ όμως να καθίσω δίπλα του και να κρατήσω το χέρι του, χωρίς να βιαστώ να το αφήσω.

Στο ίδιο κουτί υπάρχουν η αγωνία, ο φόβος και η σύγχυση. Υπάρχουν, όμως, και η ελπίδα, η τρυφερότητα, η χαρά και εκείνες οι στιγμές πληρότητας που δεν μπορούν να γεννηθούν με διαταγή. Τις ανακαλύπτουμε καθώς τολμάμε να ζήσουμε — όχι μόνο όσα μας ευχαριστούν, αλλά και όσα μας αλλάζουν.

Δεν μεταμορφώνεται κάθε πόνος σε χαρά ούτε κάθε απελπισία σε ελπίδα. Ορισμένες εμπειρίες αφήνουν σημάδια. Μπορούμε, όμως, να τους δώσουμε χώρο, νόημα και μια θέση μέσα στην ιστορία μας, ώστε να μη χρειάζεται να γίνουν ολόκληρη η ιστορία μας.

Θέλω να γνωρίσω όσα κρύβει το κουτί. Όχι επειδή όλα είναι όμορφα, αλλά επειδή όλα αποτελούν μέρος της ζωής μου. Κι εγώ δεν θέλω να χάσω τη ζωή περιμένοντας να μου δοθεί μια διαφορετική.

Η ζωή είναι το δώρο που μας προσφέρεται.
Ο τρόπος με τον οποίο τη συναντάμε είναι η δική μας απάντηση.

Ελεύθερη διασκευή, εμπνευσμένη από το έργο του Λέο Μπουσκάλια.