ΑΚΟΥ ΤΟ ΣΩΜΑ — ΜΙΛΑΕΙ Η ΨΥΧΗ

Κάποιες φορές, ένα ξένο σώμα, ένας μικροοργανισμός ή ένας τραυματισμός εισχωρεί στο εσωτερικό ενός στρειδιού και διαταράσσει την ισορροπία του. Όταν δεν μπορεί να απομακρύνει αυτό που το ερεθίζει, το στρείδι ενεργοποιεί έναν προστατευτικό μηχανισμό: αρχίζει να το καλύπτει με αλλεπάλληλα στρώματα μάργαρου — της ουσίας από την οποία σχηματίζεται το μαργαριτάρι.

Έτσι, σταδιακά, κάτι που αρχικά υπήρξε ερέθισμα μεταμορφώνεται σε μαργαριτάρι. Ίσως γι’ αυτό το μαργαριτάρι παρομοιάζεται συχνά με δάκρυ: η ομορφιά του γεννιέται γύρω από κάτι που κάποτε διατάραξε την ισορροπία.

Η εικόνα αυτή μπορεί να λειτουργήσει ως μια όμορφη μεταφορά και για τον άνθρωπο. Όταν κάτι μας πληγώνει ή μας υπερβαίνει, ο οργανισμός μας προσπαθεί να μας προστατεύσει. Αναπτύσσει άμυνες, προσαρμογές και τρόπους επιβίωσης. Κάποτε αυτοί οι τρόποι μάς έσωσαν. Αργότερα, όμως, μπορεί να περιορίζουν την κίνησή μας, τις σχέσεις μας ή την επαφή με τον εαυτό μας.

Το σώμα συμμετέχει σε όσα ζούμε. Ο πόνος στη μέση, στον αυχένα ή σε κάποιο άλλο σημείο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι «κρύβει» ένα συγκεκριμένο συναίσθημα ούτε ότι έχει αποκλειστικά ψυχολογική αιτία. Ο πόνος είναι πραγματικός και σύνθετος. Μπορεί να επηρεάζεται ταυτόχρονα από βιολογικούς παράγοντες, τραυματισμούς, στάση και καταπόνηση, ύπνο, στρες, φόβο, προηγούμενες εμπειρίες και τις συνθήκες της ζωής μας.

Γι’ αυτό δεν χρειάζεται να διαλέξουμε ανάμεσα στο σώμα και στην ψυχή. Χρειάζεται να ακούσουμε και τα δύο — χωρίς βιαστικές ερμηνείες και χωρίς να αγνοήσουμε την απαραίτητη ιατρική διερεύνηση.

Μπορούμε να αναρωτηθούμε:

Τι συνέβαινε στη ζωή μου όταν εμφανίστηκε ο πόνος;
Πότε δυναμώνει και πότε υποχωρεί;
Πώς κοιμάμαι, κινούμαι και φροντίζω το σώμα μου;
Ποια ένταση κουβαλώ χωρίς να της δίνω χώρο;
Τι χρειάζομαι σήμερα, σωματικά και συναισθηματικά;

Το σώμα δεν είναι εχθρός ούτε γρίφος που πρέπει οπωσδήποτε να αποκρυπτογραφήσουμε. Είναι ο τόπος όπου αποτυπώνεται ολόκληρη η εμπειρία μας. Και μερικές φορές, το πρώτο θεραπευτικό βήμα δεν είναι να απαιτήσουμε να σταματήσει να πονά — αλλά να σταθούμε κοντά του και να ακούσουμε τι χρειάζεται.

Το παράδειγμα του στρειδιού και του μαργαριταριού είναι εμπνευσμένο από το βιβλίο της Δόμνας Βεντουράτου, Εισαγωγή στην Ψυχοτραυματολογία και στην Τραυματοθεραπεία: Η μέθοδος EMDR