Ο ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΣ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΛΕΡΙΑΝΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Κάθε παιδί γεννιέται μέσα στην ίδια οικογένεια, αλλά όχι ακριβώς μέσα στον ίδιο κόσμο.

Οι γονείς βρίσκονται σε διαφορετική ηλικία και φάση ζωής, οι οικονομικές και συναισθηματικές συνθήκες μπορεί να έχουν αλλάξει και κάθε νέο μέλος μετακινεί τις ήδη υπάρχουσες ισορροπίες. Έτσι, δύο αδέλφια μπορεί να μεγαλώνουν κάτω από την ίδια στέγη και, παρ’ όλα αυτά, να περιγράφουν δύο αρκετά διαφορετικές οικογένειες.

Ο Alfred Adler χρησιμοποίησε την έννοια του οικογενειακού αστερισμού για να περιγράψει τη θέση που καταλαμβάνει κάθε παιδί μέσα στο οικογενειακό σύστημα και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τον εαυτό του σε σχέση με τους γονείς και τα αδέλφια του.

Η οικογενειακή ατμόσφαιρα μπορεί να συμβάλλει στις ομοιότητες μεταξύ των παιδιών, ενώ η διαφορετική θέση που καταλαμβάνει το καθένα μέσα στην οικογένεια μπορεί να φωτίσει ορισμένες από τις διαφορές τους.

Για τον Adler, σημασία δεν έχει μόνο η αριθμητική σειρά γέννησης, αλλά κυρίως η ψυχολογική θέση που βιώνει το παιδί. Ένα παιδί μπορεί, για παράδειγμα, να είναι βιολογικά δεύτερο αλλά να λειτουργεί σαν πρωτότοκο, εάν υπάρχει μεγάλη ηλικιακή απόσταση ή εάν το μεγαλύτερο αδελφάκι δεν συμμετέχει ενεργά στην καθημερινή οικογενειακή ζωή.

Πιθανές εμπειρίες ανάλογα με τη θέση στην οικογένεια

Οι παρακάτω περιγραφές δεν αποτελούν τύπους προσωπικότητας ούτε προβλέψεις. Είναι πιθανές δυναμικές και μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αφετηρίες διερεύνησης.

Το πρώτο παιδί

Το πρωτότοκο ζει για ένα διάστημα ως μοναχοπαίδι και απολαμβάνει την αποκλειστική προσοχή των γονιών. Με τη γέννηση ενός δεύτερου παιδιού μπορεί να βιώσει μια μορφή «εκθρόνισης», όπως την ονόμασε ο Adler.

Ίσως προσπαθήσει να διατηρήσει τη θέση του μέσα από την υπευθυνότητα, την επίδοση ή τη φροντίδα των μικρότερων παιδιών. Μπορεί, όμως, να εκφράσει και θυμό, ζήλια ή παλινδρόμηση. Το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι τι «παθαίνουν» όλα τα πρωτότοκα, αλλά πώς το συγκεκριμένο παιδί βίωσε την αλλαγή της οικογενειακής ισορροπίας.

Το δεύτερο παιδί

Το δεύτερο παιδί συναντά από την αρχή κάποιον που προηγείται. Μπορεί να προσπαθήσει να τον φτάσει, να τον ξεπεράσει ή να αναζητήσει έναν εντελώς διαφορετικό χώρο στον οποίο θα μπορεί να διακριθεί.

Αν το πρώτο παιδί θεωρείται, για παράδειγμα, «ο καλός μαθητής», το δεύτερο μπορεί να επενδύσει περισσότερο στον αθλητισμό, στη δημιουργικότητα, στο χιούμορ ή στις κοινωνικές σχέσεις. Δεν πρόκειται απαραίτητα για συνειδητή επιλογή, αλλά για έναν τρόπο αναζήτησης μιας ξεχωριστής θέσης μέσα στην οικογένεια. Read More …